Phát mại tài sản là gì? Quy định về phát mại tài sản nên biết

0
268
Phát mại tài sản

Phát mại tài sản là gì? Được hiểu đơn giản đây là quá trình ngân hàng hoặc đơn vị đứng ra cho bạn vay vốn công bố, đồng thời rao bán tài sản bảo đảm của bạn công khai theo thủ tục do pháp luật quy định để thanh toán khoản nợ mà bạn không thể chi trả. Để hiểu sâu hơn về nội dung này, mời bạn đọc cùng tham khảo bài viết dưới đây.

Phát mại tài sản là gì?

Phát mại tài sản là quá trình công bố và bán tài sản công khai theo thủ tục do pháp luật quy định để thanh toán nợ.
Hành vi phát mại tài sản có thể được người sở hữu tài sản, do người có quyền theo hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật thực hiện nhằm mục đích thanh toán khoản nợ phát sinh từ quan hệ hợp đồng hoặc từ một sự kiện được pháp luật quy định. Do liên quan đến nhiều bên nên pháp luật có những quy định cụ thể về điều kiện, trình tự và thủ tục phát mại tài sản. Tài sản phát mại có thể là động sản hoặc có thể là bất động sản. Trong quan hệ giữa các chủ thể thực hiện hành vi thương mại, dân sự, phát mại là một trong những biện pháp xử lí tài sản dùng để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ.

Ngân hàng có quyền phát mại tài sản thế chấp không?

Trường hợp được phát mại tài sản thế chấp

Trong các hợp đồng thế chấp, thông thường ngân hàng và bên thế chấp sẽ thỏa thuận điều khoản về xử lý tài sản đảm bảo. Nếu bên vay vốn ngân hàng vi phạm về nghĩa vụ trả nợ thì ngân hàng có quyền yêu cầu bên thế chấp chuyển giao tài sản thế chấp để phát mại tài sản. Nếu bên thế chấp đồng thuận thì ngân hàng có quyền tiếp quản tài sản, đồng thời tiến hành thủ tục phát mại, đấu giá tài sản theo quy định.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn pháp lý và tránh rủi ro trong việc xử lý tài sản đảm bảo khi chủ sở hữu không tự nguyện bàn giao tài sản để phát mại. Một số ngân hàng thương mại đã chọn phương án khởi kiện ra tòa án để giải quyết vụ tranh chấp.
Như vậy: Ngân hàng được quyền phát mại hoặc có thể đấu giá tài sản theo phương thức thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng đã giao kết.

Khi nào ngân hàng phát mại tài sản?

Khi người thế chấp tài sản không thực hiện nghĩa vụ và vi phạm nghĩa vụ quy định tại hợp đồng thế chấp thì tài sản thế chấp sẽ bị xử lý thông qua các phương thức phát mại tài sản theo quy định Điều 303 Bộ luật Dân sự 2015.
Cụ thể ngân hàng có thể xử lý tài sản theo những phương thức bên dưới nếu ngân hàng và người thế chấp có thỏa thuận phương thức xử lý tài sản thế chấp khi ký kết hợp đồng thế chấp bao gồm:

  • Bán đấu giá tài sản
  • Bên nhận bảo đảm tự bán tài sản
  • Bên nhận bảo đảm nhận chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện các nghĩa vụ của bên bảo đảm;
  • Phương thức khác

Trường hợp không có thỏa thuận về phương thức xử lý tài sản theo đúng quy định trên thì tài sản được bán đấu giá, hay phát mại tài sản trừ trường hợp luật có quy định khác.

Khi vi phạm nghĩa vụ và không thực hiện nghĩa vụ, thực hiện không đúng thì người thế chấp không có quyền định đoạt về tài sản thế chấp.
Ngân hàng có được phat mại tài sản không

Trình tự và thủ tục phát mại tài sản

Quá trình xử lý tài sản bảo đảm cần phải được thực hiện một cách công khai và minh bạch để cho mọi người cùng được biết, nhằm bảo đảm tính khách quan để bảo về được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch. Các cá nhân và tổ chức có liên quan và phù hợp với những quy định theo các trình tự thủ tục theo quy định của Luật đấu giá tài sản và Luật đất đai (nếu tài sản phát mại tài sản là đất đai) và những văn bản của pháp luật có liên quan.
Các bước của thủ tục phát mại tài sản được thực hiện như sau:

Bước 1: Thông báo về việc xử lý phát mại tài sản

Người xử lý tài sản sẽ ra thông báo bằng văn bản về việc phát mại tài sản bảo đảm cho hai bên cùng nhận tài sản bảo đảm khác theo đúng địa chỉ được lưu trữ tại các cơ quan đăng ký văn bản thông báo về việc xử lý những tài sản bảo đảm trước khi xử lý tài sản bảo đảm. Theo đúng quy định của pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm gồm những nội dung chủ yếu bao gồm:

  • Văn bản cần nêu rõ lý do tài sản bị xử lý
  • Mô tả những thông tin về tài sản
  • Các nghĩa vụ được bảo đảm
  • Các thông tin về địa điểm xử lý tài sản và thời gian và phương thức xử lý tài sản bảo đảm

Bước 2: Định giá tài sản

Trường hợp không có bất kỳ thỏa thuận thì tài sản được định giá thông qua tổ chức định giá tài sản hoặc có thể bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm có quyền thỏa thuận về giá tài sản bảo đảm. Trong quá trình định giá cần được bảo đảm được tính khách quan, phù hợp với giá thị trường để có thể thực hiện phát mại tài sản.

Bước 3: Bán tài sản

Vào trước thời điểm xử lý tài sản bảo đảm mà bên bảo đảm thực hiện đủ nghĩa vụ của mình đối với bên nhận bảo đảm, đồng thời thanh toán các chi phí phát sinh thì có quyền nhận lại tài sản đó. Trừ trường hợp pháp luật có các quy định khác về thời điểm được nhận lại tài sản bảo đảm trước khi xử lý.
Trong trường hợp không có thoả thuận nào về phương thức xử lý tài sản bảo đảm hoặc không thực hiện nghĩa vụ thì những tài sản này được bán đấu giá. Số tiền thu được từ việc xử lý khi phát mại tài sản quyền sử dụng đất được thanh toán trước cho chủ sở hữu tài sản. Trừ trường hợp có thỏa thuận khác gồm những nội dung như sau:

  • Tên tài sản và nơi có tài sản đấu giá
  • Tên của tổ chức đấu giá, người có tài sản đấu giá và địa chỉ của tổ chức đấu giá tài sản, người có tài sản đấu giá
  • Thời gian đấu giá tài sản và địa điểm đấu giá tài sản
  • Thời gian, địa điểm đăng ký tham gia đấu giá
  • Điều kiện và cách thức đăng ký tham gia đấu giá
  • Giá khởi điểm của tài sản đấu giá trong những trường hợp công khai giá khởi điểm; tiền đặt trước

Thủ tục phát mại tài sản

Bước 4: Thanh toán số tiền có được từ việc xử lý phát mại

Số tiền thu được từ việc xử lý tài sản sau khi thanh toán chi phí bảo quản hồ sơ và thu giữ, xử lý phát mại tài sản cầm cố, thế chấp được các bên thanh toán theo thứ tự ưu tiên theo đúng quy định, sự thỏa thuận hoặc pháp luật.
Trường hợp số tiền có được từ việc xử lý tài sản sau khi đã thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ, xử lý nhỏ hơn giá trị tài sản thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm. Trừ trường hợp các bên đã có thỏa thuận bổ sung tài sản bảo đảm thì phần nghĩa vụ chưa được thanh toán được xác định là nghĩa vụ không có bảo đảm và hai bên phải thực hiện nghĩa vụ của mình khi xử lý phát mại về quyền sử dụng tài sản.
Trường hợp số tiền nhận được từ xử lý tài sản bảo đảm sau khi thanh toán cho những chi phí thu giữ các tài sản được phát mại tài sản. Quá trình bảo quản và xử lý các tài sản thế chấp và cầm cố lớn hơn so với giá trị nghĩa vụ cần được bảo đảm thì số tiền sau khi có được nếu chênh lệch sẽ được trả cho người có tài sản còn lại nếu có.

Bước 5: Chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người kế sở hữu sau khi xử lý tài sản bảo đảm

Trong trường hợp pháp luật quy định về việc chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản phải có sự đồng ý bằng văn bản từ chủ sở hữu. Hợp đồng mua bán tài sản giữa chủ sở hữu tài sản hoặc có thể người thi hành án với người mua tài sản về việc xử lý tài sản sau phát mại tài sản cần bảo đảm về hợp đồng cầm cố tài sản và thế chấp tài sản được dùng để thay thế cho các loại giấy tờ này.
Thủ tục chuyển quyền sở hữu cho người có quyền sử dụng tài sản bảo đảm cần được thực hiện theo quy định của pháp luật về đăng ký quyền sở hữu và quyền sử dụng tài sản sau khi xử lý được thực định từ pháp luật.
Sau đó thì người nhận chuyển quyền sở hữu đất, cũng như quyền sử dụng tài sản đó được văn phòng đăng ký đất đai các cấp có thẩm quyền cung cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người sử dụng đất theo đúng quy định.
XEM THÊM: Có nên mua nhà đất phát mãi của ngân hàng?
TÓM LẠI VẤN ĐỀ: Hy vọng với những thông tin chia sẻ về phát mại tài sản sẽ giúp bạn đọc có được kiến thức cơ bản khi có ý định vay vốn dưới dạng thế chấp tài sản đảm bảo.